Columns

Over hart en ziel

Richard de Jongh

Bedrijven produceren, organisaties hebben doelstellingen en doorgaans blijft de inzet van medewerkers beperkt tot ieders individuele bijdrage aan het resultaat. Puur functioneel dus. Ik wil een lans breken voor een bredere benadering. Hoe gaaf kan het zijn als medewerkers zich geïnspireerd voelen om naast het puur functionele elkaar de vraag te stellen: hoe kunnen wij werken aan onderlinge verbondenheid en aan optimale teambeleving?

Ik kom het jammer genoeg weinig tegen in het bedrijfsleven. Doorgaans is het patroon dat managers de lijnen uitzetten en de anderen er functioneel achteraan lopen. Zeker als een leider zichzelf heel belangrijk vindt, ontstaat een bedrijfscultuur waarin aanvullende kwaliteiten van medewerkers amper aan bod komen. Ik denk dat zij zich niet eens geroepen voelen zich in hun volle breedte te laten zien.

Maar neem nou een school. Het is een onderwijsinstituut met een functionele doelstelling: jonge mensen voorbereiden op een arbeidzaam bestaan. Prima. Maar zo’n school wordt méér, wordt een gemeenschap als de schoolleiding bijvoorbeeld twee keer per jaar het initiatief neemt voor een evenement, een feest, met bijdragen van ouders en leerlingen. Ieder vanuit de eigen kwaliteiten, ambities en culturele interesses. Niemand wordt gedwongen, maar iedereen wordt wel uitgenodigd, uitgedaagd om iets van het eigene te delen met anderen.

Dit te bereiken in een arbeidsorganisatie beschouw ik als een hoog niveau van bright leadership. Van good naar great. Denk aan de ruiter. De goede ruiter leidt zijn paard. De excellente ruiter nodigt het paard uit. Dan ontstaat er iets tussen paard en ruiter waarop moeilijk exact de vinger is te leggen, maar dat door iedereen als magisch wordt ervaren.

Inspirerend leiderschap is open en toegankelijk. Het stelt zichzelf de vraag: hoe kunnen wij alle kwaliteiten van iedereen gebruiken om een fijne werkgemeenschap te vormen waarin respect bestaat voor elkaar en een gevoel van gemeenschappelijkheid. Dan kan het zomaar zijn dat iemand uit het team zich ontpopt als een uitmuntende kok en het superleuk vindt ook een keer voor de collega’s te koken.

Mensen moeten zich geroepen voelen om daarmee naar voren te komen. Ze zijn fully booked als vanuit de leiding de sfeer louter dirigistisch is: doe-dit, doe-dat. Misschien is het wel het summum van leiderschap als in een op output gerichte organisatie iedereen zich uitgenodigd weet hart en ziel in te brengen.

Meer columns